مژگان مدرس علوم
جرس: امسال در آستانه سالگرد آیت الله العظمی منتظری، بیت ایشان با صدور اعلامیه اعلام کردند که مراسم بزرگداشت ایشان بدلیل فقدان امنیت برای شرکت کنندگان برگزار نخواهد شد.
خانم زهرا ربانی عروس آیت الله العظمی منتظری در این خصوص می گوید: "در روز خاکسپاری آیت الله منتظری(که معمولا رسم بر این است که عزاداران را دلداری می دهند) وقتی می دیدیم و می شنیدیم که به بعضی بزرگان ما به دلیل شرکت در مراسم، توهین و حتی مورد ضرب واقع شده، یا فرزند شهیدی که حالا دکتر این کشور است با سنگ سرش را شکسته اند، یا با مشت و لگد به جان جوانان مشایعت کننده افتاده اند، یا اینکه تعدادی را دستگیر کرده و با کابل آنها را می زنند، یا بعضی محرومیتهای اجتماعی برای بعضی افراد شرکت کننده بوجود آورده و از همه دردناکتر اینکه 2 نفر از افرادی که در رابطه با ایشان دستگیر شده بودند موقع انتقال از زندان به دادگاه در تصادف کشته شدند و خانوادههایی را عزادار کردند و دهها مورد نظیر این که تا مدتها بعد از مراسم ادامه داشت، آیا اینها کافی نبود که خانواده از حق انسانی و قانونی و اجتماعی خود بگذرد تا دوستان آسیب نبینند؟»
وی می افزاید:«منتظری ثابت کرد که با مرگ نمرده است و ما از اینکه یک سال و شاید هم چند سال برای او مراسم سالگرد نگیریم دلسوختهایم اما نگران نیستیم زیرا مطمئنیم آیندگان خود خادم و خائن به ملت را تشخیص میدهند و برای خادمان مراسم بزرگداشت خواهند گرفت."
آیت الله العظمی منتظری از مدافعان حکومت دینی و از منتقدین رفتار زمامداران، در ماههای پایانی عمر خود به رهبر معنوی جنبش سبز بدل شده بودند. ایشان با انتقاد از رفتار مسئولین حکومتی، خطاب به مردم ایران می فرمودند: " اسلام و سیره نبوی و منش علوی با رفتار حاکمان فعلی تفاوتی آشکار دارد."
در سالگرد آیت الله منتظری جرس با خانم زهرا ربانی دختر مرحوم آیت الله ربانی و همسر احمد منتظری در خصوص ویژگیهای شخصیتی آیت الله العظمی منتظری به گفتگو نشسته است که متن کامل آن در پی می آید:
آیت الله العظمی منتظری بعنوان شخصی که از مورد احترامترین شخصتهای مذهبی شیعه و از نظر بسیاری اعلم فقهای ایران بود، تنها مرجع تقلید و فقیه در قم و تاریخ سی ساله انقلاب نبود. چرا تا این حد مورد احترام و عزت مردم قرار گرفت و همه احساس کردند که با بقیه متفاوت است؟ امتیاز و ویژگی اصلی ایشان در چه بود؟
آیت الله منتظری دارای ویژگیهای برجسته و خاصی بودند که از آن جمله:
تقوای زیاد ایشان باعث می شد که تحت هر شرایطی دین خود را به دنیا نفروشند و داشتن قدرت را تنها وسیله ای برای احقاق حق می دانستند.
ساده زیستی و درک موقعیت افراد پایین جامعه.
صریح اللهجه بودن و صداقت که باعث میشد هر جا که وظیفه تشخیص می دادند، بگویند آنچه باید گفت، که بعضی از این صفت سوء برداشت کرده و ایشان را ساده می خوانند.
نادیده گرفتن مقام افراد از خرد و کلان و گوش سپردن صمیمانه به درد دل آنها.
رسیدگی به نامهها و شکایات افرادی که به ایشان مراجعه میکردند و پیگیری سماجت گونه ایشان در کارها.
به عبارتی آیت الله منتظری از مردم بود و وقف مردم و مردم را صاحبان اصلی کشور و انقلاب به معنای واقعی میدانست و اگر سخنی میگفت از دل میگفت و لاجرم بر دل مینشست.
در فقه سنتی و قدیمی حوزه مفهوم مدرنی به نام حقوق بشر وجود ندارد در حالیکه شاهد بودیم که برنده جایزه نوبل خانم شیرین عبادی از آیت الله منتظری با عنوان پدر حقوق بشر ایران نام می برد. به نظر شما بر اساس کدام دیدگاه دینی، حقوق بشر برای یک فقیه سنتی اهمیت پیدا می کند؟
مسئله حقوق بشر از مسائلی است که از سوی ادیان الهی از جمله اسلام مطرح بوده است، گرچه شاید لفظ حقوق بشر به کار برده نشده ولی در قرآن، احادیث، سیره پیامبر و ائمه در مورد حقوق از جمله حقوق خانواده، حقوق همسر، حقوق فرزند بر والدین و برعکس و ... بسیار صحبت شده است. آیت الله منتظری در رساله توضیح المسائل خود که در سالهای اخیر منتشر شده است به این مسئله بسیار توجه داشتند و در آن از مسائل حقوقی فردی، اجتماعی، حقوق ملتها نسبت به یکدیگر، حقوق انسان و طبیعت، حقوق حکومتها نسبت به ملت و برعکس و ... مفصل توضیح دادهاند که البته این مباحث در کتابی مجزا به نام رساله حقوق نیز به چاپ رسیده است.
آیت الله منتظری از شاگردان برجسته آیت الله روحالله خمینی و نماینده تامالاختیار وی در ایران بود . آیاشما نقطه اختلاف و تفاوتی بین آیت الله منتظری بعنوان صاحب نظریه ولایت فقیه با بنیان گذار جمهوری اسلامی می بینید؟
ولایت فقیهی که آیت الله منتظری به آن معتقد بودند، عبارت است از نظارت فقیه جامع الشرایط بر امور کشور، آن هم در زمان معین و با انتخاب مردم در امور دینی. یعنی نقش ولی فقیه فقط نظارت است و عامل اجرایی و تصمیم گیری آن هم فراقانونی و در رأس همه قوا نیست ولی آیت الله خمینی به ولایت مطلقه معتقد بودند. در قانون اساسی هم که به تصویب همگان رسیده بود به صورت مطلقه نبود و بعد از رحلت امام تبدیل به ولایت مطلقه شد که از نظر آیت الله منتظری به هیچ وجه قابل قبول نبود و ایشان میفرمودند که حتی پیامبر هم ولایت مطلقه بر بندگان ندارد.
رابطه آیت الله منتظری با امام خمینی از ابتدا کاملاً دوستانه بود و تا وقتی که آن دو بزرگوار با هم کار میکردند هیچ مشکلی وجود نداشت. به نظر من "اختلاف" از آن وقتی شروع شد که امام به دلیل کهولت سن و بیماری اشراف کامل به جریانات نداشتند، آیت الله منتظری با احساس مسئولیت شدیدی که داشتند به عنوان قائم مقام رهبری امام را از کمبودها، مشکلات و درد دل مردم باخبر میکردند، اما اواخر عمر امام این امکان فراهم نمیشد.
آیت الله منتظری در 7 مرداد سال 67 در مورد اعدام زندانیان میفرمودند که اگر میگذاشتند من 10 دقیقه با امام ملاقات خصوصی میکردم مسائل حل میشد و چنین نمی شد.
شما بعنوان عضو خانواده آیت الله منتظری مهمترین خصوصیت ایشان که در خاطرتان است و همانند یک میراث برای شما باقی مانده را چه می دانید؟
از ویژگیهای بارز ایشان در خانه و خانواده یکی "صبوری" بسیار ایشان بود که در مقابل ناملایمات خصوصی زندگی هیچوقت عکس العمل تند نشان نمی دادند.
ویژگی دیگری که در خانه داشتند اینکه ایشان در جمع خانوادگی طوری برخورد کرده بودند که حتی نوهها هم خیلی راحت انتقاد میکردند و ایشان کامل به حرفها گوش می دادند.
ویژگی دیگر "اغماض و گذشت" ایشان بود. بارها دیده می شد که افرادی به ملاقات ایشان می آمدند که طی سالهای گذشته به طریقی ایشان را مورد اهانت و جسارت قرار داده بودند، ولی به محض دیدار مجدد، ایشان چنان دوستانه برخورد می کردند که گویا هیچ وقت هیچ چیزی نبوده، در حالیکه حافظه قوی داشتند و چیزی را فراموش نمی کردند.
ویژگی دیگر که برای همه درس بود اینکه هرگز به هیچکس توهین نمی کردند حتی افرادی که در حق ایشان ظلم بسیار روا داشته بودند هیچگاه دیده نشد که حتی در موقع گفتگو لقب "آقای" را از جلوی اسم آنها بردارند.
لطفا یکی از زیباترین خاطراتی که از ایشان دارید و هرگز فراموش نمی کنید برایمان بگویید؟
در ظرف 32 سال زندگی با ایشان خاطرات فراوان است. از خاطره خوش اولین دیداری که بعد از ازدواج در زندان اوین با ایشان داشتم، چون هنگام اجرای صیغه عقد ایشان در زندان بودند. تا خاطره خوش وقتی که نوزادانم را به بغل ایشان می دادم تا در گوششان اذان بگوید، یا خاطرات خوش وقتی که صیغه عقد فرزندانم را جاری می کردند و ..
در سال 76 بعد از سخنرانی 13 رجب موقعی که نیروهای مهاجم و سپاه پشت در اتاق ایشان ایستاده بودند و دستور داشتند که آقا را حتی شده دست بسته ببرند و همه خانواده نگران و مضطرب بودند، ایشان پشت میز خود نشسته و بدون هیچ هراسی به مطالعه مشغول بودند و هنگام اذان ظهر در همان اتاق به نماز مشغول شدند.
مقامات امنیتی امسال نیز همانند سال گذشته از برگزاری هر گونه مراسم برای بزرگداشت حضرت آیت الله منتظری ممانعت بعمل می آورند و به خانواده معظم له اجازه برگزاری مراسم نمی دهند. به همین منظور بیت حضرت آیت الله منتظری در سالگرد ارتحال ایشان اطلاعیه ای منتشر و اعلام کرد که به منظور جلوگیری از تکرار حوادث سال گذشته و دستگیری ها و ضرب و شتم ها، از برگزاری مراسم سالگرد خودداری نموده است. حال بعضی ها این انتقاد را به خانواده آیت الله منتظری دارند که خانواده آیت الله منتظری نمی بایست عقب نشینی کند و تسلیم شرایط موجود شود شما این انتقاد را تا چه حد به جا می دانید و آیا راهی نداشت که مقاومت کنید و این مراسم برگزار شود؟
من فکر میکنم که در این یک سالی که بدون او بر ما گذشت، بحمدالله عقب نشینی نکردن خانواده را همگان دیدند. اما آن چیزی که دغدغه خانواده آیت الله العظمی منتظری است (که این یکی از آموزه های ایشان است) این که باعث اذیت و آزار مردم نشویم.
آیت الله العظمی منتظری بخصوص در ماههای آخر عمرشان و بعد از انتخابات از بیشترین مسئله ای که رنج می بردند وضعیت زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان بود.
در روز خاکسپاری آیت الله منتظری(که معمولا رسم بر این است که عزاداران را دلداری می دهند) وقتی می دیدیم و می شنیدیم که به بعضی بزرگان ما به دلیل شرکت در مراسم، توهین و حتی مورد ضرب واقع شده، یا فرزند شهیدی که حالا دکتر این کشور است با سنگ سرش را شکسته اند، یا با مشت و لگد به جان جوانان مشایعت کننده افتاده اند، یا اینکه تعدادی را دستگیر کرده و با کابل آنها را می زنند، یا بعضی محرومیتهای اجتماعی برای بعضی افراد شرکت کننده بوجود آورده و از همه دردناکتر اینکه 2 نفر از افرادی که در رابطه با ایشان دستگیر شده بودند موقع انتقال از زندان به دادگاه در تصادف کشته شدند و خانوادههایی را عزادار کردند و دهها مورد نظیر این که تا مدتها بعد از مراسم ادامه داشت، آیا اینها کافی نبود که خانواده از حق انسانی و قانونی و اجتماعی خود بگذرد تا دوستان آسیب نبینند؟
منتظری ثابت کرد که با مرگ نمرده است و ما از اینکه یک سال و شاید هم چند سال برای او مراسم سالگرد نگیریم دلسوختهایم اما نگران نیستیم زیرا مطمئنیم آیندگان خود خادم و خائن به ملت را تشخیص میدهند و برای خادمان مراسم بزرگداشت خواهند گرفت.
امیدوارم در انجام وظیفه اطلاع رسانی موفق و موید باشید.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر